Co zrobić, gdy senior widzi w Tobie wroga?
Agresja u seniora to problem, z którym boryka się wielu opiekunów osób starszych. Pojawia się nagle, pozornie bez powodu i może wystąpić nawet u bardzo sympatycznej staruszki czy dziadka. Jej przyczyny bywają różne, podobnie jak różne są jej oblicza – od zaciśniętych pięści i złośliwych przytyków ze strony podopiecznego po oskarżenia o kradzieże i pobicia. Jak radzić sobie z wrogim nastawieniem osoby starszej, którą się opiekujemy?
Poznaj przyczynę agresji
To pierwszy i najważniejszy krok do opanowania sytuacji. Agresja u seniora może pojawić się wskutek długotrwałego, przewlekłego bólu, stopniowego uświadamiania sobie własnej niedołężności czy ubocznego działania leków. Najczęściej jest wypadkową wszystkich tych czynników połączonych z demencją starczą, czy też chorobą Alzeheimera. Osoba dotknięta otępieniem cierpi na liczne zaniki pamięci, traci kontakt z rzeczywistością, miewa urojenia. Wszystko to budzi lęk i poczucie zagrożenia i w efekcie prowadzi do agresywnych zachowań. Cierpiący na demencję senior, który ciągle źle się czuje, nie potrafi znaleźć swoich kosztowności czy nie wie, skąd na jego ciele pojawiły się siniaki, bezwiednie wypiera myśl, że winne temu są jego starzejące się ciało i mózg. Jest rozdrażniony, zły na własną niemoc i niestety, rozładowuje to na Tobie – obwiniając Cię o kradzież, pobicie czy nawet podtruwanie.
Zrozum
Choć takie niesłuszne oskarżenia są bez wątpienia bardzo bolesne, pod żadnym pozorem nie powinieneś się za nie obrażać czy złościć na podopiecznego. Pamiętaj, że chorzy na otępienie nie potrafią racjonalnie oceniać sytuacji – to choroba, a nie działanie z premedytacją. Wykłócanie się czy próby logicznego udowodnienia swojej niewinności sprawią tylko, że osoba z demencją poczuje się jeszcze bardziej zagrożona i zawstydzona, co w efekcie wywoła tylko większą agresję. Postaraj się zrozumieć trudne położenie seniora, spojrzeć na świat jego oczami. Nie ma sensu marnować energii na dochodzenie prawdy, należy ją ukierunkować na uspokojenie skołatanych myśli seniora.
Bądź wsparciem
Przede wszystkim mów powoli i spokojnie. Nie krytykuj. Stosuj proste komunikaty i buduj krótkie zdania. Pamiętaj jednak, by nie ubliżyć osobie starszej, mówiąc do niej jak do dziecka bądź człowieka upośledzonego. Mimo demencji, seniorzy łatwo wyczuwają taką postawę i jeszcze bardzej zamykają się na rozmówcę, stają się złośliwi i nieprzyjemni. Szanuj uczucia podopiecznego. Odwróć jego uwagę od frustrującej go sprawy i skieruj ją w stronę aktywności, które sprawiają mu przyjemność. Obserwuj, kiedy najczęściej pojawia się agresja i oskarżenia. Być może jest to reakcja na konkretne sytuacje, które możesz zniwelować.
Najważniejsze jest, byś pamiętał, że masz do czynienia z człowiekiem posiadającym swoje uczucia i własną godność. To, że nieco zagubił się na skutek starości, nie oznacza, że można traktować go z góry i ignorować jego emocje. Może okazać się, że stadium demencji, w którym się znajduje, wymaga leczenia farmakologicznego bądź hospitalizacji, jednak niezależnie od stopnia zaawansowania choroby – zawsze pozostaje on podmiotem, jednostką ludzką, a nie przedmiotem, który wystarczy myć i przebierać.