Żywienie osób starszych
Ważne jest, aby osobom starszym nie podawać pożywienia bardziej kalorycznego niż wynosi zapotrzebowanie, ponieważ powodowałoby ono ich tycie. Nadwaga zaś jest u osób starszych szczególnie groźna, gdyż obciąża układ krążenia, a także prowadzi do chorób przemiany materii. Kaloryczność pożywienia powinna być ograniczona jedynie przez zmniejszenie ilości podawanych węglowodanów i tłuszczów. Białko natomiast należy podawać w ilości większej niż osobom w sile wieku (1,5 g na 1kg wagi ciała na dobę, z tego przynajmniej połowę pełnowartościowego białka zwierzęcego). Jest to podyktowane mniej dokładnym żuciem potraw, na skutek braków w uzębieniu, gorszym trawieniem, wskutek słabszego wydzielania soków trawiennych, a także mniejszą przemianą białkową w organizmie.
Węglowodany powinny pokrywać 50-60% zapotrzebowania kalorycznego. Podawać je należy w takich produktach, jak pieczywo, kasze, ziemniaki i potrawy z mąki. Aby zapobiegać miażdżycy, ograniczać należy cukry proste, przede wszystkim cukier, desery i ciasta, torty, czekoladę itp.
Bardzo ważnym składnikiem pożywienia osób starszych są owoce, warzywa i mleko. Mleka należy spożywać dziennie nie mniej niż 0,5 l, przy czym bardziej zalecane jest mleko zsiadłe, szczególnie jogurt bogaty w wartościowe, łatwo przyswajalne składniki oraz mający właściwości hamowania rozwoju bakterii gnilnych w przewodzie pokarmowym. Owoce i warzywa, tak bardzo wskazane osobom starszym, ze względu na zawarte w nich witaminy i składniki mineralne, są przeważnie jadane przez nie niechętnie, co ma uzasadnienie w trudności żucia. Waskazane jest więc podawanie owoców i warzyw w postaci tartej, w postaci soków oraz po upieczeniu lub uduszeniu.
Potrawy dla osób starszych powinny być łatwe do żucia (miękkie, mielone, purée), świeże (z wyjątkiem pieczywa) i łatwo strawne. Wyłączyć należy potrway tłuste, wzdymające, smażone i odsmażane. Posiłki powinny być niezbyt obfite, podawane często, przynajmniej 5 razy w ciągu dnia, przy czym poszczególne składniki pożywienia należy rozkładać możliwie równomiernie na wszystkie posiłki. Często istnieje konieczność pewnego ograniczania płynów, podaje się więc zmniejszone porcje zup.
Przykład jadłospisu
I śniadanie kasza na mleku, pieczone jabłko
II śniadanie pieczywo z twarogiem, sok owocowy lub warzywny
obiad barszcz jarski zabielany, pulpety, ziemniaki purée, szpinak purée, kisiel
podwieczorek jogurt z syropem owocowym lub konfiturą
kolacja ryba w galarecie, sałata z olejem, pieczywo, kompot lub słaba herbata
przed snem tarte surowe jabłko